Turistička organizacija Kučevo

“Kraku Lu Jordan” – Arheometalurški antički kompleks iz III veka n.e.

Arheološko nalazište Kraku Lu Jordan se nalazi u ataru sela Brodica, 14 km istočno od Kučeva, na ušću Brodičke reke u Pek, 250 m od magistralnog puta Požarevac – Kučevo – Negotin i neposredno pored železničke pruge Beograd –  Požarevac – Kučevo – Zaječar.

Ar­he­o­lo­ška is­tra­ži­va­nja, kojima je rukovodio Arheološki institut Beograd, započela su 1971. go­di­ne i uz manje prekide trajala su do 1987. godine. Otkriveni građevinski delovi utvrđenja su konzervisani.

Kraku Lu Jordan

U pitanju je jedinstveni arheometalurški centar iz rimskog perioda, koji je od sredine III veka n. e. pa sve do kraja IV veka n.e. bio u funkciji  metalurgije zlata, srebra, bakra i gvožđa. Utvrđenje je pripadalo rimskoj metalurškoj oblasti Metalla Aureliana, tako da je dolina reke Pek predstavljala u kasnoantičkom periodu region od ogromnog ekonomskog interesa. Nalazište je posebno značajan spomenik kulture u domenu istorije metalurgije i jedan od veoma retkih u Evropi.

Ar­he­o­lo­ško na­la­zi­šte čini antičko utvrđenje koje se pro­sti­re na po­vr­ši­ni od 3,5 ha, dok je ukupna površina sa zaštićenom okolinom 19 ha. Utvrđenje je smešteno na južnoj padini uskog uzvišenja sa strmim stranama, čiji bedemi prate konfiguraciju tla. Na istočnoj strani je bedem širine 2 m, za razliku od severne strane koja je izuzetno strma i nepristupačna, gde je bedem uži. Na donjem delu nalazila se kapija. Na severozapadnoj strani otkrivena je unutrašnja kula koja je takođe imala funkciju metalurške radionice. Zidovi su izgrađeni od lomljenog kamena, škriljca, koji je vezivan krečnim malterom sa dodatkom rečnog peska i šljunka.

U utvrđenju je od sredine III veka pa sve do kraja IV veka obavljana prerada ruda zlata, srebra, bakra i gvožđa. Istraživanjima je otkriveno da su se unutar bedema nalazile radionice sa pećima, prostorije za pripremu žara i više prostorija gde su bili smešteni rudari i prerađivači ruda.

Od pokretnog arheološkog materijala pronađene su alatke, žrvnjevi, žišci na visokom postolju za osvetljavanje prostorija, novac kao i delovi keramičkog posuđa za pripremu hrane. Otkrivene su četiri velike posude – pitosi u kojima je topljena ruda. Sve ovo danas se čuva u Muzeju rudarstva i metalurgije iz Bora.  Moguće je da je u utvrđenju postojala i kovačnica, u kojoj je od metala dobijenog preradom, izrađivan gotov proizvod, na primer bakarne lampe.

Sa turističkog aspekta ovo je veoma interesantan objekat,  zbog čega su u planu aktivnosti na njegovom adekvatnom uređenju, kako bi se omogućile organizovane turističke posete.  Okolna priroda  je nezagađeno obilje bukovih šuma sa pitomim proplancima i brzim, bistrim planinskim rečicama. Takođe, u blizini (11 km) je i Dubočka pećina. Verujemo da bi Arheološko nalazište Kraku lu Jordan, nakon adekvatnog uređenja, postalo zanimljivo i za brojne đačke ekskurzije koje se organizuju u pravcu Đerdapa. Trenutno, usled nedostatka finansijskih sredstava, održavanje nalazišta ne obavlja se redovno, tako da su ostaci bedema i građevina su prekriveni vegetacijom.

Inače, odlukom Vlade Republike Srbije, Kraku lu Jordan je 1983. godine dobio status Kulturnog dobra od izuzetnog značaja. Osim njega, od antičkih arheoloških nalazišta u Braničevskom okrugu ovaj status ima jedino Viminacijum.